207VML
Programma
Stedenbouwkundig project, Collectieve huisvesting
Locatie
Molenbeek
Datum
2016 - 2022
Thema's
Stedelijk, Renovatie, Biobased, Uitgevoerd
Fase
Afgerond
Oppervlakte
2000 m²
Team
BESP, Eureca
Opdrachtgever
SLRB
Budget
€ 2 500 000
Renovatie van 11 hoekwoningen in Sint-Jans-Molenbeek
Het project van de “11 angles” betreft 11 emblematische hoekwoningen in de Osseghemwijk. Historisch gezien vormt deze reeks geen samenhangend geheel, maar gaat het om twee afzonderlijke arbeiderscités die vanaf 1920 werden gebouwd. De Nogentwijk en de Gulden Bodemwijk (A. De Saulnier) maken deel uit van een geheel van Molenbeekse tuinwijken uit het begin van de 20e eeuw, waarvan de meer westwaarts gelegen Diongrewijk als eerste werd gerealiseerd. Eén hoek vormt een uitzondering: het gebouw aan de Klimopstraat nr. 2 maakt deel uit van de Van Meulecomwijk. De noodzakelijke renovatie ervan en de nabijheid tot de Gulden Bodemwijk hebben ertoe geleid dat het de 11de schakel van dit renovatieproject werd.
Waar de compositie van een arbeiderscité doorgaans streeft naar een vormelijke samenhang binnen een welafgebakend zone, werden deze tuinwijken opgevat als stadsfragmenten met een eigen logica, ingebed in een ruimer stedelijk geheel. Binnen dit erfgoed onderscheiden zich voornamelijk de hoekwoningen door hun unieke compositie. Zij zijn bovendien de enige panden die eigendom zijn gebleven van De Molenbeekse Woningen.
Deze architectuurtalen vormen vandaag de laatste ideologische bakens van een tijdperk. De renovatie beoogt expliciet een terugkeer naar de architecturale en sociale samenhang, ondanks de gespreidde ligging van de woningen. Hoewel talrijke beperkte en weinig doordachte ingrepen het voortbestaan van de huizen hebben verzekerd, hebben de gebouwen en de materialen inmiddels het einde van hun levensduur bereikt, evenals hun grenzen op het vlak van stedelijke integratie en woonkwaliteit. De huidige renovatie maakt het mogelijk de opmerkelijke elementen opnieuw te verbinden en het bestaan van dit art-deco-/modernistisch erfgoed te waarborgen, terwijl woningen worden aangepast aan de hedendaagse woonvormen. Elke gerenoveerde typologie respecteert de oorspronkelijke architecturale identiteit — in de eerste plaats wat betreft de gevels en de hoogwaardige materialen — en introduceert tegelijk vrijere, comfortabelere interieurs die geschikt zijn voor gezinnen van twee tot acht personen. De verouderde bestaande typologieën, opgebouwd uit drie gescheiden niveaus en gecombineerd met handelsruimten op het gelijkvloers, worden herschikt tot woningen met hoofdzakelijk ruime duplexappartementen met drie à vier slaapkamers en daarnaast een aantal éénslaapkamerappartementen.
Vandaag kunnen deze 11 hoekwoningen, ook al liggen ze niet naast elkaar, opnieuw als één coherent geheel worden waargenomen.
